آخرین به روز رسانی در
۱۳۹۷-۱۲-۲۵

شهرستان داراب با قدمتی چندهزارساله در جنوب شرقی استان فارس قرار دارد. مرکز این شهرستان شهر داراب است. این شهرستان دارای ۴ شهر به نام‌های داراب، جنت‌شهر و دوبرجی و فدامی می‌باشد. . فاصله شهر داراب تا شیراز ۲۴۲ کیلومتر می‌باشد. جمعیت این شهرستان در سرشماری سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران برابر با ۲۰۱۴۸۹ تن بوده‌است. این شهرستان شامل چهار بخش مرکزی، رستاق، فورگ و جنت می‌باشد، داراب به شهرستان‌های زرین‌دشت، استهبان، نیریز، فسا، لارستان و استان هرمزگان همجواراست. وسعت شهرستان داراب حدود ۷۵۰۰ کیلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۱۸۰ متر می‌باشد.


دارابگرد

نام شهر داراب برگرفته از داریوش دوم می‌باشد. البته روایت‌های گوناگونی در این مورد وجود دارد. داراب، یکی از شاهان ایران در شاهنامهٔ فردوسی است، که پدر دارا (داریوش سوم هخامنشی) شناخته می‌شود. با توجه به تاریخ سنتی ایران، داراب با داریوش دوم هخامنشی همسان انگاشته می‌شود.

بیشتر مناطق شهرستان داراب از نظر آب وهوایی گرمسیری است که بارش در آن بیشتر به صورت باران است و در طول سال از ۳۵۰ میلی‌متر تجاوز نمی‌کند. در قسمتی از داراب که به کوهستان مشهور می‌باشد آب و هوا حدوداً سرد و کوهستانی می‌باشد و در زمستان در بیشتر مناطق کوهستان برف می‌بارد. شغل بیشتر مردم در روستاها کشاورزی است. مرکبات آن شهره شهرهای دیگر و حتی کشورهای حوزه خلیج فارس می‌باشد. البته محصولات باغی دیگر داراب نیز شهرت دارند مانند انار تنگ طه، خصوصاً انار شیرین شهوار که از شهرت بالایی برخوردار بوده و بیشتر به کشورها دیگر صادر می‌گردد. گل محمدی منطقه کوهستان یا سرکوه، از جمله روستاهای نوایگان و لایزنگان نیز از کیفیت بسیار بالایی برخوردار است، و در سطح کشور هم از نظر میزان تولید وهم کیفیت محصول، به دلیل کشت دیم و ارگانیک بودن، بی‌نظیر است.

بیشینه تاریخی داراب

شهر داراب که در زمان‌های گذشته دارابگرد نامیده می‌شده از کهن‌ترین شهرهای ایران وجهان محسوب می‌گردد قدمت این شهر براساس مطالعات باستان‌شناسی به هزاره‌های پنجم و ششم قبل از میلاد مقارن با عصر سفال نخودی باز مگردد تپه‌ها و تل‌های ماقبل تاریخی پیرامون شهر بیانگر این موضوع می‌باشند این شهر برمبنای شواهد تاریخی در دوران هخامنشیان به صورت مدور بنا می‌گردد و به عنوان مهم‌ترین شهر آبادان شرق فارس در دشت بزرگی بنا می‌شود وعلت مدور بودن شهر اهمیت حفاظت از آن بودن بوده‌است براساس روایت فردوسی طوسی بانی این شهر داراب شاه (دارای بزرگ) است که در ادبیات ایرانی و اسلامی از وی به عنوان داریوش بزرگ یاد می‌شود. شهر به صورت مدور درمیان دشت بزرگی ایجاد شده‌است و پیرامون آن کَندَگ یا خندق بزرگی برای حفاظت از شهر ایجاد نموده‌اند. بسیاری از محققین اعتقاد دارند این شهر از تأسیسات عصر هخامنشی محسوب می‌گردد. شهر دارابگرد در عصر ساسانی به عنوان مقر اردشیر بابکان سرسلسله این خاندان از اهمیت واعتبار ویژه‌ای برخوردار می‌گردد. به عقیده اصطخری شهر دارابگرد سومین ولایت بزرگ پارس بوده‌است. یکی از بزرگ‌ترین ضرابخانه‌های پارس در شهر دارابگرد ایجاد شده بود. این شهر در دوران اسلامی نیز اهمیت خود را همچنان حفظ می‌نماید ویکی از مهم‌ترین ولایات پارس محسوب می‌شده‌است. (برگرفته از داراب در آئینه تاریخ تألیف محمدباقر مهاجر)

شهر داراب همیشه با نام روحانی مبارز نسابه همراه است و در تمام شهرهای ایران و حتی درپشت کامیونها نیز جمله "یا جد نسابه " نشانهٔ دارابی بودن است. داراب بزرگان زیادی را در طی سالیان دراز به جهان معرفی نموده از عارف نامی ملا احمد دارابی گرفته تا حکیم سید نورالدین دارابی که هر دو در قرون ۱۴ و ۱۵ می‌زیسته‌اند. از رجال سالیان نه چندان دور می‌توان به شاعر فولکوریک و شهر دار اسبق داراب حسین آزما و محمد معمارزاده (که ایشان باعث و بانی انجمن خیریه المهدی می‌باشد)-اردلان سرفراز (نویسندهٔ تمام شعرهای خواننده‌های بزرگی همچون دالمند و شهرام احمدی)-حاج کاظم گودرزیان (مؤسس صندوق خیریه ایثار داراب) و نظریه‌پرداز ریاضی استاد رحمت اله جعفری… نام برزندگینامه استاد رحمت ا.. جعفری نظریه‌پرداز ریاضی در سال ۱۳۰۹ در شهرستان داراب به دنیا آمد. تحصیلات ابتدائی و دبیرستان را در داراب سپری نمود سپس در کنکور دانشسرای مقدماتی شیراز شرکت نمود و پس از دو سال تحصیل، در سال ۱۳۳۰ معلم داراب گردید. هم‌زمان با تدریس در کنکور دانشسرای عالی شرکت و موفق شد به عنوان رتبه اول کنکور قبول و به مدت ۴ سال در دانشسرای عالی تهران تحصیل و در سال ۱۳۴۰ موفق به اخذ درجه لیسانس گردد. نامبرده حدود ۴۰ سال در دبیرستانهای داراب، تربیت معلم و دانشگاه آزاد اسلامی تدریس نموده و گذشته از کتاب‌های (از کنکور تا دانشگاه دوجلد) و ابتکارات ریاضی و خود آموز ریاضی پنجم ابتدائی، مکمل روش‌های ریاضی، روش‌های نوین ریاضی، ریاضیات پایه یک، آموزش ریاضی دوره سه ساله راهنمایی، تلاش خستگی ناپذیری را برای گسترش دانش ریاضی داشته‌است.

باستان‌شناسی

براساس پژوهش‌های باستان‌شناسی قدمت این منطقه که در گذشته دارابگرد نامیده می‌شده به هزارهٔ پنجم قبل از میلاد (عصر سفال نخودی و مقارن با تمدن سیلک  کاشان) می‌رسد. تپه‌ها و تل‌های باستانی مناطق مادوان و خسویه ازجمله آثار زیستگاه‌های انسانی در دوران ماقبل تاریخ درناحیه دارابگرد می‌باشند. بنای شهر کهن دارابگرد که آثار آن در ۷ کیلومتری جنوب شهر کنونی داراب قراردارد، بر اساس شواهد موجود به اوایل دوران هخامنشیان می‌رسد.

اقتصاد داراب

مردم علاوه بر کشت محصولاتی مانند گندم، جو، پنبه، به باغداری نیز اشتغال دارند. فراورده‌های باغی آن نیز پرتقال، لیمو، نارنگی، گل محمدی، انگور، انار و خرماست. فرش‌بافی، با طرح کاشان، نیز در داراب رواج دارد. بافت فرش بیشتر در روستاهای نوایگان و تنگ طه انجام می‌گیرد و اعضای شرکت فرش نیز بیشتر از این روستاها می‌باشند.

از نظر صنعت متأسفانه این شهرستان چندان پیشرفتی نداشته است و در این شهرستان دو کارخانه مهم یکی کارخانه سیمان و دیگر تولید لوله پلی اتیلن وجود دارد. نیروگاه فورگ داراب نیز از منابع تولید انرژی در این شهرستان است.

مکان‌های گردشگری

شهرستان داراب با دارا بودن آثار تاریخی فرهنگی و طبیعی یکی از مناطق مهم گردشگری استان فارس محسوب می‌گردد. در۸ کیلومتری جنو این شهرستان بنای تاریخی دارابگرد که به قلعه دارابگرد یا قلعه دحیه شهرت دارد و مربوط به دوره هخامنشیان است واقع است که هر ساله شمار زیادی از آن بازدید می‌کنند. دارابگرد بنای شهر قدیم داراب بوده‌است که به صورت دایره‌ای بزرگ بوده‌است دارابگرد اولین شهر مدور درسرزمین ایران است و الگوی معماری این شهر درساخت شهرهای مدور دیگر مانند تیسفون و گور مورداستفاده قرارمی گیرد که اکنون دیگر از آن بناها اثری نیست جز تلی از خاک و خندقی که به دور شهر کشیده بودند تا در مواقعی که شهر مورد حمله قرار می‌گرفت آن را پرآب نمایند تا دشمن نتواند از خندق و دیوار شهر که بعد از خندق قرار داشت و اکنون به صورت خاکریزی باقی‌مانده عبور نماید. همچنین بقعه دحیه کلبی از اصحاب پیامبر اسلام و امامزاده پیرمراد در این شهرستان قرار دارد. از مناطق زیبای طبیعی می‌توان به منطقه رودبال اشاره کرد که در ایام مختلف سال به‌ویژه در فروردین ماه پذیرای جمع کثیری از مردم می‌باشد.

  • آتشکده آذرخش (مشهور به مسجد سنگی) در فاصله هفت کیلومتری جنوب شرقی شهر داراب و در دامنه کوهی مشهور به کوه پهنا بنایی در دل کوه وجود دارد که در نزد اهالی مشهور به مسجد سنگی می‌باشد این بنا که به اعتقاد برخی در ابتدا معبد مهر پرستان آریایی بوده در عصر ساسانیان (یا قبل از آن) تبدیل به آتشکده می‌شود؛ و در زمره آتشکده‌های مهم زرتشتیان بوده‌است. پس از اسلام نیز برای این معبد در قسمت جلوی آن محرابی می‌سازند و آن را به مسجد تبدیل می‌کنند. در کنار معبد قسمتی وجود دارد که مخصوص استراحت خادمان معبد بوده‌است
  • نقش شاپور در فاصله چهار کیلومتری جنوب شهر داراب و در دامنه جنوبی کوه پهنا نقش مهمی از دوران ساسانیان قرار دارد که در نزد اهالی به نقش رستم یا نقش شاهپور مشهور می‌باشد این نقش که در ارتفاع ۷ متری از سطح زمین نقر گردیده صحنه پیروزی پادشاه ساسانی بر سپاه روم را نشان می‌دهد مساحت نقش حدود ۶۳ متر مربع می‌باشد و در وسط آن تصویر پادشاه سوار بر اسب دیده می‌شود و در مقابل آن تصویر اسرای رومی با سرهای برهنه همراه با فرماندهانشان و یک کالسکه همراه با غنائم جنگی قرار دارد فرمانده سپاه روم از پادشاه ایران طلب عفو می‌نماید و پادشاه به علامت بخشش دست خود را بر سر وی قرار داده‌است.
  • مسجدجامع داراب تنها مسجد تاریخی چهارمناره‌ای جهان قدیمی‌ترین اثر تاریخی در مرکز شهر داراب
  • آبشار فدامی که در بخش فورگ قرار دارد این آبشار عریض‌ترین آبشار ایران با دارابودن چشمه‌های آب شور و شیرین و آب گرم و سرد یک اثر طبیعی بسیار زیبا می‌باشد.

آبشار فدامی

  • آتشکده آذرجوی یکی از آتشکده‌های عصر ساسانی، در فاصله ۱۰ کیلومتری غرب شهر قرار گرفته‌است این آتشکده در مورج الذهب از مقدس‌ترین و مهم‌ترین آتشکده‌های زرتشتیان محسوب می‌شده همانند اکثر آتشگاه‌های این دوره به سبک چهار تاقی با گنبد مدور و بر روی صفحه عظیمی بنا شده‌است.
  • قصر بهرام در ۲۶ کیلومتری شمال داراب.
  • قصر آئینه (قصر دختر) (تنگ چک چک) که به آن قصر دختر هم می‌گویند در هشت کیلومتری روستای رستاق و در جنوب شرقی آن قرار دارد.
  • برج شاه نشین یا قلعه طلوع شجر این قصر در جنوب روستای رستاق قرار دارد. بر قله کوهی در این محل آثار برج بزرگی دیده می‌شود که این برج به نام «شاه نشین» معروف است. در نزدیکی آن آثار آسیابی دیده می‌شود که با باد کار می‌کرده و اینک به «آسیاب بادی» شهرت دارد.
  • آسیاب سنگی در قسمت شمالی مسجد سنگی یا آتشکده آذرخش دارابگرد آسیاب سنگی بزرگی قرار دارد که در دل کوه ساخته شده‌است این آسیاب دارای دو استوانه سنگی عظیم در بالای کوه‌است که از طریق آن‌ها آب مورد نیاز آسیاب تأمین می‌شده‌است.
  • قصر کیامرث این قصر در نزدیکی روستای نصیر آباد فورگ (داراب) و در شرق داراب قرار دارد آثار ساختمان گلی و آجری در آنجا دیده می‌شود قصر کیامرث یا کیومرث توسط بهمن پسر اسفندیار، پسر لهراسب ساخته شده‌است آثار آن موجود و در جوار روستای شاهمرز فرگ قرار دارد. در کنار جاده آسفالته قدیم داراب به بندرعباس قرار دارد و کسانی که از داراب به بندر عباس مسافرت می‌کنند آن را می‌بینند. این قصر که از دور به شکل کوهی خودنمایی می‌کند در بین اهالی به کوه بهمنی مشهور است.
  • لایزنگان روستای هدف گردش استان فارس و تولیدکننده بیشترین گل محمدی کشور

روستای لایزنگان

  • روستای نوایگان که به عنوان روستای نمونه گردشگری استان فارس انتخاب شده و تغییراتی در بافت روستا جهت هرچه بیشتر سنتی شدن روستا انجام داده‌اند که از جمله سنگ‌فرش کردن بیشتر کوچه‌ها به جای آسفالت می‌باشد. البته به جز خود روستا آبادی‌هایی که در کوه‌های اطراف روستا قرار دارد نیز از جمله مناطقی است که گردشگران زیادی را به خود جلب می‌کند.
  • چشمه گلابی
  • سد رودبال داراب
  • باغ‌های جنت شهر
  • باغ‌های فسارود
    • جاده زیبای مادوان

جاده زیبای مادوان

  • آبشار کاسه رود
  • خرچنگ (جنت شهر)
  • قلعه پیشاهنگان کهتکان (ازبین رفته است)
  • حرم پیر مراد در سه کیلومتری جاده قدیم داراب - فسا
  • حرمدحیه کلبی در ۸ کیلومتری جاده داراب-شیراز

آبشارهای تنگ رغز داراب

آبشار تنگه رغزآبشار تنگه رغزآبشار تنگه رغز

در موقعیت جغرافیایی E5417 N۲۸۵۳ در استان فارس واقع است. تنگ رغز در ۳۰ کیلومتری شهرستان داراب و در جنوب استان فارس قرار دارد. این تنگ که از دو طرف با دیواره‌هایی بلند محصور شده‌است  و چشمه‌های فراوانی آن را تغذیه می‌کند. به دلیل وجود چشمه‌های فراوان در این دره ۶۴ آبشار جاری شده که از این تعداد ۱۲ آبشار نیازمند فرود با طناب است. ارتفاع فرودها حداقل ۶ تا حداکثر ۶۵ متر و مابقی آبشارها با پرش در آب قابل گذر است. حوضچه‌های زیر آبشارها حداقل ۶ و حداکثر ۲۰ متر عمق دارند.

دره رغز به طول تقریبی ۴ کیلومتر در امتداد شمال به جنوب از سرچشمه رغز تا دره جنوب ۶۰ آبشار و حوضچه طبیعی را در خود جای داده است که تنها ۱۴ آبشار و آبگیر دره جنوبی مورد توجه عموم مردم و کوهنوردان بوده‌است و با رسیدن به آخرین آبشار دره جنوبی به ارتفاع ۳۵ متر دره جنوبی به بن‌بست می‌رسد. منطقه سرچشمه رغز نیز که از مسیر دیگری پیمایش می‌گردد، جنگلی زیباست که محل آغاز آب رغز است رسیدن به این منطقه نیز با ۳ ساعت کوهپیمایی امکان‌پذیر است. آب رغز که از این منطقه آغاز می‌گردد با ایجاد حوضچه‌ها و آبشارهای طبیعی تا دره جنوبی امتداد و نهایتاً در آبگیرهای انتهایی به زمین بازمی‌گردد.

از منطقه سرچشمه نیز بدون وسایل فنی امکان بازدید از چندین حوضچه و آبشار مسیر است و نهایتاً با رسیدن به آبشار بلندی به طول ۲۳ متر کوهپیمایان متوقف می‌شوند در حد واسط منطقه سرچشمه و دره جنوبی رغز ده‌ها آبشار و آبگیرهای زیبا و طبیعت بکر تنها با استفاده از وسایل فنی امکان پیمایش می‌یابد.

مراکز صنعتی و کارخانه‌ها

کارخانه سیمان داراب مهم‌ترین مرکز صنعتی این شهرستان محسوب می‌شود. سایر مراکز صنعتی این شهرستان عبارتند از:

  • کارخانه گلاب گیری لایزنگان
  • کارخانه پلی اتیلن امید داراب
  • کارخانه شیر داراب لبن
  • کارخانه صنایع تقطیر ساغر
  • کارخانه خوراک دام دردانه داراب
  • نمایندگی تراکتورسازی گودرزیان داراب

دانشگاه‌ها و مراکز علمی داراب

شهرستان داراب دارای مراکز متعدد دانشگاهی می‌باشد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

این وب سایت متعلق به طراحی وب پدیده می باشد. ۱۳۹۶©۱۳۹۹